Đây là nhóm gây hại nhiều nhất trong các cách làm dân gian, và gần như toàn bộ cái hại xảy ra trên vùng da vốn đã tổn thương.
Vì sao không nên đắp lá lên vết thương
- Lá không vô trùng
- Nó mang theo vi khuẩn và bào tử từ đất
- Vết thương đang mất hàng rào bảo vệ
- Đó là đúng hai điều kiện để nhiễm trùng xảy ra
- Mục cuối là cách tóm gọn nhất
Và hai điều kiện đó gặp nhau thì phần còn lại chỉ là thời gian.
Bôi kem đánh răng lên vết bỏng có được không
- Không
- Nó không làm mát mà giữ nhiệt lại bên dưới
- Nó gây kích ứng vùng da đang tổn thương
- Và làm việc đánh giá vết bỏng khó hơn
- Mục thứ hai là điều ngược với mục đích
Và việc cần làm là làm mát bằng nước sạch rồi đi khám.
Những thứ nào hay được bôi mà không nên
- Kem đánh răng và nước mắm
- Muối hạt
- Dầu nóng và mỡ các loại
- Thuốc bột tự nghiền
- Lá không rõ nguồn gốc
Và điểm chung của cả năm là chúng đều được bôi lên đúng chỗ da đã hỏng.
Đã lỡ bôi rồi thì làm gì
- Rửa nhẹ bằng nước sạch
- Không cố cạo ra
- Rồi đi khám
- Và nói rõ đã bôi gì
- Mục cuối là bước quan trọng nhất
Và nói ra giúp bác sĩ xử lý đúng chứ không phải để bị trách.
Về vì sao những cách này lan rộng
- Chúng có sẵn trong bếp nên làm được ngay
- Chúng miễn phí
- Và ai cũng nghe kể là có người khỏi
- Ba thứ đó đủ để một cách làm sống rất lâu
- Mục thứ ba là phần đã nói ở chuyên mục bằng chứng
Và người bị nhiễm trùng sau đó thì gần như không bao giờ kể lại.
Về vết thương nhỏ tự lành
- Phần lớn vết xước nhỏ tự lành
- Bôi gì lên thì nó cũng lành
- Nên người ta gán công cho thứ vừa bôi
- Trong khi nó lành bất chấp thứ đó
- Mục thứ ba là chỗ nhầm nhân quả
Và đây đúng là cái bẫy đã nói ở bài về tự thử trên chính mình.
Về mật ong và các thứ nghe vô hại
- Có những thứ nghe rất lành
- Nhưng lành trong bếp không có nghĩa là lành trên vết thương hở
- Sản phẩm dùng cho da phải đạt chuẩn riêng
- Hỏi dược sĩ trước khi bôi bất cứ thứ gì
- Mục thứ hai là ranh giới cần nhớ
Và ranh giới đó nằm ở chỗ da còn nguyên hay đã hỏng.
Về vết thương do bỏng
- Làm mát bằng nước sạch mát chảy nhẹ
- Không dùng nước đá
- Không bôi gì lên
- Che nhẹ bằng gạc sạch rồi đi khám
- Mục thứ ba là điều hay bị làm sai nhất
Và mỗi thứ được bôi lên đều làm bước xử lý sau đó khó hơn.
Về nguy cơ uốn ván
- Vết thương dính đất có nguy cơ
- Đắp lá là đưa thêm đất vào vết
- Cần biết lần tiêm ngừa gần nhất
- Không rõ thì đi hỏi
- Mục thứ hai là điều ít ai nghĩ tới
Và đây là một trong những lý do nghiêm trọng nhất để không đắp lá.
Về da trẻ nhỏ
- Da trẻ mỏng và hấp thu mạnh hơn
- Một số thứ bôi lên có thể ngấm vào
- Diện tích da so với cơ thể cũng lớn hơn
- Không bôi thứ truyền miệng lên da trẻ
- Mục cuối không có ngoại lệ
Và với trẻ thì hỏi dược sĩ trước khi bôi cả những thứ mua ở nhà thuốc.
Về khi người bôi là người thân
- Họ làm vì thương và vì muốn giúp ngay
- Nói lý do cụ thể chứ không nói là mê tín
- Nói rằng vết thương hở cần thứ vô trùng
- Đó là lý do dễ được chấp nhận
- Mục thứ ba là câu nên dùng
Và một lý do cụ thể luôn dễ nghe hơn một lời bác bỏ.
Bốn câu trước khi giác
- Tôi có thuộc nhóm không nên làm không
- Dụng cụ ở đây có sạch không
- Người làm có hỏi gì về sức khoẻ của tôi không
- Triệu chứng này đã được khám chưa
- Bài này thêm: thứ sắp chạm vào da tôi có vô trùng không
Câu cuối là điểm riêng, và nó là phiên bản rộng hơn của câu thứ hai.
Vết đậm không phải là bệnh nặng
- Màu và độ đậm của vết không phải thước đo bệnh
- Lá không vô trùng và vết thương hở thì không còn hàng rào
- Không bôi kem đánh răng hay bất cứ thứ gì lên vết bỏng
- Lỡ bôi rồi thì nói rõ đã bôi gì khi đi khám
- Mục thứ hai là lý do của cả bài
Hai mục cuối là một điều cần tránh và một điều cần làm, và điều cần làm thì hay bị giấu.
Dừng và đi khám
- Phồng rộp hoặc dấu hiệu bỏng ở vùng vừa làm
- Vết loét, chảy dịch, hoặc mưng mủ
- Sốt, hoặc vùng da nóng đỏ lan rộng ra
- Đau tăng nhiều và không giảm
- Triệu chứng ban đầu không đỡ mà nặng lên
Ba dấu hiệu giữa là những dấu hiệu hay đi sau việc đắp lá lên vết thương.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao không nên đắp lá lên vết thương?
Vì lá không vô trùng và mang theo vi khuẩn từ đất, trong khi vết thương đang mất hàng rào bảo vệ. Đó là đúng hai điều kiện để nhiễm trùng xảy ra.
Bôi kem đánh răng lên vết bỏng có được không?
Không. Nó không làm mát, giữ nhiệt lại bên dưới, gây kích ứng và làm việc đánh giá vết bỏng khó hơn. Hãy làm mát bằng nước sạch rồi đi khám.
Những thứ nào hay được bôi mà không nên?
Kem đánh răng, nước mắm, muối, dầu nóng, mỡ trăn, thuốc bột tự nghiền và lá không rõ nguồn gốc.
Đã lỡ bôi rồi thì làm gì?
Rửa nhẹ bằng nước sạch, không cố cạo ra, rồi đi khám và nói rõ đã bôi gì. Nói ra giúp bác sĩ xử lý đúng chứ không phải để bị trách.