Kiểu giác dùng lửa để tạo áp suất có một rủi ro không tránh khỏi về nguyên tắc: nhiệt ở rất gần da.
Vì sao giác bằng lửa có thể gây bỏng
- Để tạo áp suất âm, người ta đốt trong lòng cốc
- Rồi úp nhanh cốc lên da
- Miệng cốc bị nung nóng trong lúc đó
- Và chất cháy có thể chảy ra ngoài
- Mục thứ ba và thứ tư là hai đường gây bỏng
Và cả hai đường đó đều nằm trong chính cách làm chứ không phải tai nạn hiếm.
Bỏng ở đây thường ở mức nào
- Phần lớn là tổn thương lớp trên của da
- Biểu hiện bằng đỏ rát hoặc phồng rộp
- Nhưng đã có những trường hợp nặng hơn
- Và để lại sẹo lâu dài
- Mục thứ ba là lý do không nên xem nhẹ
Và mức nhẹ hay nặng phụ thuộc vào thao tác chứ không phải vào may rủi.
Làm sao phân biệt bỏng với vết bầm bình thường
- Vết bầm phẳng và bớt đau dần
- Bỏng thì rát và có thể phồng lên
- Bỏng thường đau tăng chứ không dịu đi
- Phồng rộp gần như luôn là dấu hiệu tổn thương
- Mục cuối là dấu hiệu dễ nhận nhất
Và thấy phồng rộp thì không cần phân vân thêm, cứ đi khám.
Bị bỏng thì xử lý thế nào
- Làm mát bằng nước sạch mát chảy nhẹ
- Không bôi thứ gì lên
- Không chọc vết phồng
- Che nhẹ bằng gạc sạch rồi đi khám
- Mục thứ hai là điều hay bị làm sai nhất
Và bôi dầu, kem đánh răng hay nước mắm lên vết bỏng làm tình hình nặng thêm.
Về chất cháy chảy ra
- Chất dễ cháy dùng quá nhiều thì chảy xuống da
- Nó tiếp tục cháy trên da
- Đây là kiểu bỏng nặng nhất trong nhóm này
- Nó do thao tác chứ không do phương pháp tự nó
- Mục cuối là chỗ có thể phòng được
Và phòng được nghĩa là nơi làm cẩn thận thì rủi ro này thấp hẳn.
Về miệng cốc nóng
- Cốc dùng liên tiếp thì tích nhiệt dần
- Cốc thứ năm nóng hơn cốc đầu tiên
- Người làm vội thì không để cốc nguội
- Đây là nguyên nhân âm thầm hơn
- Mục thứ ba là điều đáng để ý khi ngồi đó
Và thấy nóng rát khác thường thì nói ngay chứ đừng cố chịu.
Về kiểu giác không dùng lửa
- Có kiểu tạo áp suất bằng bơm tay
- Kiểu đó không có rủi ro bỏng
- Nhưng vẫn còn rủi ro về áp lực và vệ sinh
- Bỏ được một rủi ro không phải là bỏ hết
- Mục cuối là điều cần nói rõ
Và hỏi nơi làm dùng kiểu nào là câu rất đáng hỏi trước.
Về vùng da mỏng
- Vùng da mỏng chịu nhiệt kém hơn
- Vùng gần xương cũng vậy
- Cùng một mức nhiệt cho tổn thương khác nhau theo vùng
- Người lớn tuổi có da mỏng hơn
- Mục cuối là nhóm cần nhẹ tay hơn hẳn
Và một nơi làm cẩn thận sẽ tự điều chỉnh theo từng người.
Về người giảm cảm giác ở da
- Có người giảm cảm giác nóng ở một số vùng
- Họ không kịp thấy rát để báo
- Nên tổn thương nặng hơn trước khi ai đó nhận ra
- Nhóm này cần hỏi bác sĩ trước khi làm
- Mục cuối là điều quan trọng nhất ở đây
Và đây là lý do bài về ai không nên làm cần được đọc trước.
Về chuyện chịu đau để tốt hơn
- Không có cơ sở nào cho điều này
- Cảm giác rát nóng là tín hiệu báo tổn thương
- Chịu thêm không đổi được kết quả
- Chỉ làm tổn thương sâu hơn
- Mục thứ hai là điều cần nhớ khi đang nằm
Và nói ra khi thấy quá sức là việc nên làm chứ không phải chuyện yếu đuối.
Về theo dõi trong vài ngày sau
- Xem vùng da có đỡ rát dần không
- Xem có phồng lên muộn không
- Xem có đỏ lan rộng ra không
- Có một trong ba thì đi khám
- Mục thứ hai là thứ có thể xuất hiện sau vài giờ
Và xuất hiện muộn nên đừng yên tâm ngay khi vừa xong buổi làm.
Bốn câu trước khi giác
- Tôi có thuộc nhóm không nên làm không
- Dụng cụ ở đây có sạch không
- Người làm có hỏi gì về sức khoẻ của tôi không
- Triệu chứng này đã được khám chưa
- Bài này thêm: ở đây dùng lửa hay dùng bơm
Câu cuối là điểm riêng, và câu trả lời quyết định có rủi ro bỏng hay không.
Vết đậm không phải là bệnh nặng
- Màu và độ đậm của vết không phải thước đo bệnh
- Phồng rộp không phải vết bầm mà là tổn thương da
- Không bôi thứ gì lên vùng bị bỏng
- Không cố chịu khi thấy rát nóng khác thường
- Mục thứ ba là điều hay bị làm sai nhất
Hai mục cuối là hai việc làm ngay lúc đó, và cả hai đều đổi được kết cục.
Dừng và đi khám
- Phồng rộp hoặc dấu hiệu bỏng ở vùng vừa làm
- Vết loét, chảy dịch, hoặc mưng mủ
- Sốt, hoặc vùng da nóng đỏ lan rộng ra
- Đau tăng nhiều và không giảm
- Triệu chứng ban đầu không đỡ mà nặng lên
Dấu hiệu đầu tiên trong danh sách này chính là nội dung của bài.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao giác bằng lửa có thể gây bỏng?
Vì để tạo áp suất âm, người ta đốt trong lòng cốc rồi úp nhanh lên da. Miệng cốc bị nung nóng và cồn có thể chảy ra, nên nhiệt ở rất gần da.
Bỏng ở đây thường ở mức nào?
Phần lớn là tổn thương lớp trên của da, biểu hiện bằng đỏ rát hoặc phồng rộp. Nhưng đã có những trường hợp nặng hơn và để lại sẹo.
Làm sao phân biệt bỏng với vết bầm bình thường?
Vết bầm phẳng và bớt đau dần, còn bỏng thì rát, có thể phồng lên và đau tăng. Phồng rộp gần như luôn là dấu hiệu tổn thương do nhiệt hoặc do lực quá mạnh.
Bị bỏng thì xử lý thế nào?
Làm mát vùng da bằng nước sạch mát chảy nhẹ, không bôi thứ gì lên, không chọc vết phồng, rồi đi khám. Không tự xử lý bằng mẹo truyền miệng.